Yazma
8. Sınıf · Türkçe · 2. Ünite · 7 sayfa
1. Deyimler, Atasözleri ve Özdeyişler
LGS'de genellikle ilk sorularda karşımıza çıkan bu dil birimleri, anlam yoğunluğu yüksek kalıplardır.
Temel Tanımlar ve Farklar
| Kavram | Özellikleri | Örnek |
|---|---|---|
| Deyim | En az iki kelimeden oluşur, genellikle mecaz anlamlıdır. Kişilere göre çekimlenebilir. | Gözden düşmek, Eli ayağına dolaşmak. |
| Atasözü | Tecrübe bildirir, öğüt verir. Kalıplaşmıştır, kelimeleri değiştirilemez veya çekimlenemez. | Mum dibine ışık vermez. |
| Özdeyiş (Vecize) | Söyleyeni belli olan hikmetli sözlerdir. | Adalet mülkün temelidir. (M. Kemal Atatürk) |
Öne Çıkan Deyimler ve Anlamları
Kaynak metinde vurgulanan bazı önemli deyimler:
- Ayağına bağ olmak
- Bir işin yapılmasına engel olmak.
- Yumurta kapıya dayanmak
- Bir iş için zamanın çok daralması.
- Baltayı taşa vurmak / Çam devirmek
- Farkında olmadan karşısındakini kıracak söz söylemek (pot kırmak).
- İğneyle kuyu kazmak
- Yetersiz araçlarla çok güç bir işi sabırla başarmaya çalışmak.
- Akla karayı seçmek
- Bir işi başarana kadar çok büyük sıkıntı çekmek, çok yorulmak.
1000 dereden su getirmek: Bir işi yapmamak için çeşitli bahaneler üretmek.
- Atı alan Üsküdar’ı geçti
- İş işten geçti, artık yapılacak bir şey kalmadı.
- Gözü ısırmak
- Birini daha önceden görmüş gibi hatırlamak ancak tam çıkaramamak.
2. Parçada Anlatım Teknikleri
Yazarın konuyu ele alış biçimi, metnin türünü ve anlatım özelliğini belirler.
Anlatım Biçimleri
- Açıklama
- Temel amaç bilgi vermektir. Nesnel bir dil kullanılır, ders kitapları ve ansiklopedik metinlerde sıkça görülür.
- Tartışma
- Yazarın bir fikre karşı çıkıp kendi düşüncesini savunmasıdır. Okuyucuyla sohbet ediyormuş gibi bir hava hakimdir; öznel cümleler ağırlıktadır.
- Betimleme
- Kelimelerle resim çizme sanatıdır. Varlıkların ayırıcı özellikleri (fiziksel veya iç dünyasına dair nitelikler) sıfatlar aracılığıyla anlatılır.
- Öyküleme
- Bir olayın akış içerisinde (oluş sırasına göre) aktarılmasıdır. Hareket ve olay ön plandadır. Genellikle betimleme ile iç içe kullanılır.
Düşünceyi Geliştirme Yolları