Yazma
4. Sınıf · Türkçe · 2. Ünite · 8 sayfa
1. "De" ve "Da" Ekinin/Bağlacının Yazımı
Türkçede "de/da" kullanımı, bağlaç olup olmamasına göre iki ana kurala ayrılır
1.1. Bağlaç Olan "De"
Bağlaç olan "de" ayrı bir sözcüktür ve her zaman ayrı yazılır. Cümleye "dahi" veya "başka bir şeyle birlikte" anlamı katar.
- Pratik Test
- Cümleden çıkarıldığında anlam değişse bile cümlenin yapısı bozulmaz.
- Örnek
- "Eldivenlerimi de taktım" → "Eldivenlerimi taktım" (Cümle hala anlamlıdır).
Önemli Uyarılar
Ayrı yazılan "de/da" asla "te/ta" şeklinde yazılamaz.
Özel isimlerden sonra gelen bağlaç olan "de" için kesme işareti kullanılmaz; doğrudan ayrı yazılır (Örn: Mustafa Kemal de...).
1.2. Durum (Hâl) Eki Olan "D/-da/-te/-ta"
Bulunma durum eki olan bu ek, kelimeye bitişik yazılır. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı tamamen bozulur.
- Pratik Test
- Kelimeyi cümleden çıkardığınızda cümle anlamsızlaşıyorsa bitişik yazılmalıdır.
- Örnek
- "Kalemim sende kalmış" → "Kalemim sen kalmış" (Anlamsız).
- Örnek
- "Ankara'dayım" → "Ankara ayım" (Anlamsız).
2. "Ki" Bağlacının ve Ekinin Yazımı
"Ki"nin yazımında en etkili yöntem "-ler" eki taktiğidir.
| Kullanım Türü | Kural ve Test Yöntemi | Örnek |
|---|---|---|
| Ek Olan "Ki" | Kelimeye "-ler" eki getirildiğinde anlamlı oluyorsa bitişik yazılır. | Saksıdaki(ler) → Anlamlı (Bitişik) |
| Bağlaç Olan "Ki" | Kelimeye "-ler" eki getirildiğinde anlamsız oluyorsa ayrı yazılır. | Baktım ki(ler) → Anlamsız (Ayrı) |
- İstisnalar (Kalıplaşmış Kullanımlar)
- Bazı kelimelerde "ki" bağlacı kalıplaşmış olduğu için her zaman bitişik yazılır. Bunlar "SON BAHÇEM" şifresiyle hatırlanabilir:
Sanki, Oysaki, Neademki (Mademki), Belki, A... , Halbuki, Çünkü, E... , Meğerki.
3. Sayıların Yazımı
Sayıların metin içerisinde ve rakamla gösteriminde belirli standartlar mevcuttur
- Sözcüklerle Yazım
- Birden fazla kelimeden oluşan sayılar her zaman ayrı yazılır. (Örn: On beş, yüz seksen dört).
- Saat ve Dakikalar
- Metin içinde harflerle yazılabilir. Rakamla yazıldığında ise saat ve dakika arasına sadece nokta (.) konur. İki nokta (:) kullanımı yanlıştır.