Görünümler ve Grafikler
7. Sınıf · Matematik · 6. Ünite · 6 sayfa
1. Veri Görselleştirme: Daire Grafiği Analizi
Daire grafiği, elde edilen verilerin bir dairenin dilimlerine ayrılmasıyla oluşturulan bir temsil biçimidir. Kaynaklara göre bu grafiğin temel amacı, bir bütünün parçaları arasındaki ilişkiyi ve bu parçaların bütün içindeki oranını belirtmektir.
Temel Prensipler ve Hesaplama Yöntemleri
Daire grafiği oluşturulurken iki ana ölçü birimi kullanılır:
- Derece Sistemi
- Dairenin tamamı 360° kabul edilir. Her bir verinin payına düşen "Merkez Açı" hesaplanır.
- Yüzdelik Sistem
- Dairenin tamamı %100 kabul edilir. Veriler, toplam içindeki yüzdelik dilimlerine göre paylaştırılır.
Hesaplama Süreci:
- Toplamı Bulma
- Verilen tüm sayısal değerler toplanarak bütün oluşturulur.
- Orantı Kurma
- "Toplam veri 360° (veya %100) ise, belirli bir veri kaç derecedir?" şeklinde doğru orantı kurulur.
- Çapraz Çarpım
- Verileri bulmak için çapraz çarpım yapılarak bilinmeyen merkez açı (x) hesaplanır.
Uygulama Örnekleri ve Analizler
| Veri Türü | Hesaplama Örneği (Kaynak Verisi) | Önemli Not |
|---|---|---|
| Bahçe Ağaçları | 54 ağacın tamamı 360° ise, 21 erik ağacı 140° ile gösterilir. | Bir ağacın kaç dereceye tekabül ettiği bulunarak da ilerlenebilir. |
| Soru Dağılımı | Toplam 432 soru 360°'dir. 120 Türkçe sorusu 100° merkez açı ile temsil edilir. | Kat ilişkileri (72'nin 5-6 katı gibi) sadeleştirmeyi kolaylaştırır. |
| Kütüphane Kitapları | %40 roman, %25 hikaye; kalan %35 şiirdir. | Yüzdelik dilimler üzerinden toplam miktara ulaşılabilir. |
2. Süreklilik ve Değişim: Çizgi Grafiği Analizi
Çizgi grafiği, verilerin dikey ve yatay eksenlerdeki kesişim noktalarının çizgilerle birleştirilmesiyle oluşur. Özellikle zamana bağlı değişimlerin izlenmesinde rakipsizdir.
Kullanım Alanları ve Yapısal Özellikler
- Değişim İzleme
- Hava sıcaklığı değişimleri, bitki büyümesi, döviz kurları gibi artış ve azalışların belirgin olduğu durumlarda tercih edilir.
- Eksenler
- Genellikle yatay eksen zamanı (günler, haftalar), dikey eksen ise niceliksel değerleri (sıcaklık, boy, adet) gösterir.