Noktalama İşaretleri ve Kullanım Kuralları
3. Sınıf · Türkçe · 5. Ünite · 6 sayfa
Nokta (.)
Nokta, cümlenin yapısını tamamlayan ve belirli teknik verileri düzenleyen en temel işarettir.
- Cümle Sonları
- Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur.
- Sıra Bildirme
- Sayılardan sonra "-ıncı, -inci" ekleri yerine kullanılır (Örn: 1., 2., 3. sınıf).
- Kısaltmalar
- Bazı kısaltmaların sonunda yer alır (Örn: Av., Dr., Prof.).
- Tarihlerin Yazımı
- Gün, ay ve yılı gösteren sayıların arasına konur (Örn: 12.12.2022).
- Saat ve Dakika
- Dijital saatlerdeki iki nokta (:) kullanımının aksine, dil bilgisi kurallarına göre saat ve dakika arasına nokta konur (Örn: 19.30).
Virgül (,)
Virgül, cümle içindeki nefes alanlarını ve kelime grupları arasındaki ilişkileri belirler.
- Eş Görevli Sözcükler
- Birbiri ardınca sıralanan benzer kelimelerin arasına konur (Örn: "Pazardan elma, armut ve muz aldık.").
- Sıralı Cümleler
- Birbirine bağlı eylemleri ayırmak için kullanılır (Örn: "Sabah kalktı, ellerini yıkadı, kahvaltısını yaptı.").
- Hitaplar
- Mektup veya konuşmalarda hitap kelimelerinden sonra gelir (Örn: "Sevgili Öğretmenim,").
Kısa Çizgi (-) ve Uzun Çizgi (—)
Çizgi kullanımı, kelime yapısı ve diyalog yönetimi açısından farklılık gösterir.
| İşaret Türü | Kullanım Alanı | Örnek / Açıklama |
|---|---|---|
| Kısa Çizgi | Hecelere ayırma | Kelimeleri hecelerine bölerken kullanılır (Örn: Ke-le-bek). |
| Kısa Çizgi | Satır sonu | Satıra sığmayan kelimeleri bölmek için kullanılır. |
| Kısa Çizgi | Matematik | Çıkarma işlemi sembolü olarak işlev görür (Örn: 10 - 8 = 2). |
| Uzun Çizgi | Konuşma Çizgisi | Yazıda satır başındaki konuşmaları belirtir. |
Not: Konuşmalar tırnak içinde veriliyorsa uzun çizgi kullanılmaz.